Bedrijf belicht: Marqt wil geen elitaire hang-out zijn

Archief / Bedrijf belicht / 17/08/2015

 

In zijn tijd bij Ahold ontdekte Quirijn Bolle de kwalijke praktijken van de internationale voedingsmiddelenindustrie. Sinds het uitbreken van de crisis opende hij twaalf filialen van de duurzame supermarkt Marqt. Voor rucola van freaks of nature tot verse ketchup van de tomatenboer.

Bij de kassa rekent Quirijn Bolle (39), ietwat bleekjes in zijn donkerblauwe pullover, een appel en een banaan af. Het is zijn eerste vaste voedsel na een sapkuur van drie dagen. ‘Goed om weer eens te beseffen hoe vaak je tussendoor snackt, terwijl dat helemaal niet nodig is,’ zegt de oprichter van duurzame supermarktketen Marqt, terwijl hij over de groenteafdeling van het filiaal Haarlemmerstraat slentert en een taxerend oog laat glijden over de kisten met groenten en vruchten. Geen kwaad woord over de superzaden, speltcroissants en seitanburgers waarvan de schappen van de hippe kruidenier uitpuilen, maar volgens Bolle komt het er qua fitheid en ecologische voetafdruk vooral op aan dat we minder gaan eten. Minder, maar beter. ‘Dus niet weer die magnetronlasagne van 1,99 euro wegwerken voor de tv.’

In de twaalf Randstedelijke vestigingen – acht in Amsterdam en nog een paar in Haarlem, Den Haag en Rotterdam – schermt Marqt op ramen, muren en verpakkingen met de kreet ‘echt eten’. Wie de kriebels krijgt van alle machinaal gefabriceerde snacks die dezer dagen pretenderen ‘ambachtelijk’ en ‘met passie’ te zijn vervaardigd, moet maar even door zijn oogharen kijken. Marqt probeert zijn waren zo duurzaam mogelijk te betrekken, als het even kan biologisch en lokaal geproduceerd. Maar het moet wel praktisch blijven. Deze afdeling, zegt Bolle met een armzwaai naar de groenten, zou op een enkele schorseneer en winterpeen na leeg zijn als de winkel zich zou beperken tot seizoensgroenten. Dus ja, paprika’s zijn er altijd, en nu komen zij met vrachtwagens uit Spanje. ‘Maar ja, in Nederland komen ze in de winter uit een kas en die zorgt ook voor CO2-uitstoot.’

3

Een jaar of tien geleden werd Bolle de ogen geopend, zegt hij. Hij werkte voor Ahold, maar zat op het hoofdkantoor en was niet zo bezig met de precieze aard van de negotie. Tot hij Fast Food Nation las, de aanklacht van de Amerikaanse onderzoeksjournalist Eric Schlosser tegen de voedingsmiddelenindustrie. ‘Ik zag opeens in dat grote producenten en retailers hun macht gebruiken om alles wat kwaliteit heeft eruit te duwen. Je kunt immers veel meer verdienen aan goedkoop eten. Geld is het doel geworden, eten het middel. De industrie is gewoon doorgedraaid. Er zitten E-nummers in voeding die in verband worden gebracht met allerlei chronische aandoeningen. Hoe dat kan? Die bedrijven hebben zo’n sterke lobby dat ze overheden in hun greep hebben.’

Boeren

Marqt opent winkel in Den Haag

Foto: ANP, Kuypers, Valerie.

 

Bolle stapte in 2005 op bij Ahold en vertelde tijdens een buurtborrel op de Silodam over zijn plannen voor een duurzame supermarkt. Buurvrouw Meike Beeren, toevallig een Ahold-collega, raakte enthousiast en nam ook ontslag. Maandenlang toerden zij met de auto in de omgeving van Amsterdam, bezochten boeren met goede producten, polsten hun animo voor samenwerking. Financiering kostte niet al te veel hoofdbrekens. Bolles overtuigingskracht trok drie kapitaalkrachtige families over de streep. Een daarvan werd in 2012 verruild voor het Belgische investeringsfonds Verlinvest, van de familie achter bierconcern AB InBev.

De gemeentepolitiek bleek taaier. Het lospeuteren van de juiste vergunningen voor een locatie nam soms meer dan een jaar in beslag. Tel daar de onderhandelingen met alle betrokken partijen bij op, en zo verstreek bijvoorbeeld op de Haarlemmerstraat vanaf de eerste gesprekken met de eigenaar van het pand tot de opening van het nieuwe Marqt-filiaal liefst viereneenhalf jaar.

In 2008 ging de eerste winkel open, aan de Overtoom. Datzelfde jaar volgde de Utrechtsestraat, die ongelukkig genoeg gedurende een halfjaar na opening opgebroken was, plus de aanvankelijk beroerd draaiende zaak in Haarlem. ‘De eerste jaren was het vechten,’ zegt Bolle. In 2011 brak alle heisa hem op. Hij raakte oververmoeid, schoof de directeurspost op eigen initiatief door naar Beeren en is sindsdien voorzitter van de raad van commissarissen. Hij bleef het uithangbord van Marqt.

Imago

De winkel aan de Overtoom was meteen een succes. Bemiddelde yuppen en hipsters uit omringende wijken stortten zich op de verfijnde hapjes, in ijs gedrapeerde vissen en emmertjes verse soep. Mooi, maar het was eigenlijk nooit Bolles bedoeling geweest om een elitaire hang-out te worden. Dat imago afschudden werd de jaren die volgden een van de missies. De glamoureuze uitstraling van de winkels werd gaandeweg stoerder. Lampen van melkbussen en met lokaal hout beklede muren, dat idee.

AMSTERDAM-MARQT-SUPERMARKT

Foto: ANP XTRA

Marqt

Keten van 13 duurzame supermarkten

Locaties: Amsterdam (8 winkels), Haarlem (1), Den Haag (2), Rotterdam (2)

Opening van 5 nieuwe locaties in 2015, onder meer in Utrecht

Ongeveer 750 medewerkers, van wie 40 op het hoofdkantoor in Amsterdam

75.000 transacties per week

Omzet: meer dan 50 miljoen euro

Naar verwachting winstgevend in 2015

De gemiddelde prijs van verkochte producten ging door de jaren heen met 30 procent omlaag, volgens Bolle. Dat klinkt iets spectaculairder dan het is, want het aanbod is ook wat prozaïscher geworden. ‘Eerst hadden we alleen verse mais, later ook in een potje.’ En dankzij een efficiëntere organisatie en meer volume drukken de overheadkosten minder zwaar op de prijzen. Denk niet dat Marqt bij de producenten kwantumkorting bedingt. ‘Nee!’ roept Bolle uit. Dat is volgens hem het terrein van de traditionele bedrijven, waar alleen de topbestuurders binnenlopen en de rest wordt afgeknepen. Hij beoogt juist een eerlijker verdeling van de opbrengst over de hele keten.Echt eten

‘Het wordt gelukkig steeds normaler om bij Marqt boodschappen te doen,’ zegt Bolle. Toch zal wie hier shopt al gauw meer kwijt zijn dan de bezoeker van de traditionele supermarkt. De Consumentenbond berekende dat de biologische boodschappen bij natuurvoedingswinkels, waaronder Marqt wordt gerekend, gemiddeld een kwart duurder zijn. Grote onzin, vindt Bolle. Het ene biologische product is het andere niet. Neem ham. ‘Sommige biologische ham bevat niet meer dan 70 procent varkensvlees, bij ons is dat altijd 100 procent.’ De keurmeesters kijken vooral naar de leefomstandigheden van het varken, niet naar de samenstelling van het product noch naar hoe de boer krijgt betaald. Het biologische label is niet zaligmakend, wil hij maar zeggen.

Uit het koelschap grijpt Bolle een zakje rucola ‘van Frodo en Piet’. ‘Echte freaks of nature. De beste rucola die er is; dit gaat zoveel verder dan biologisch. Geen pesticiden, maar 1 hectare grond, een wisselende smaak per seizoen. Aanvankelijk liepen de slakken er nog doorheen!’ Ter geruststelling wijst hij op een alledaagse variant in het aangrenzende rek.

Cijfers

© ANP

© ANP

Bij de entree van het filiaal Haarlemmerstraat hangen op een prikbord briefjes met opmerkingen van klanten. Een fan uit Eindhoven informeert of Marqt al plannen heeft voor een vestiging in Brabant. ‘Voorlopig niet,’ luidt het antwoord van de winkelmanager. Met als toevoeging: ‘Maar als je een mooie locatie weet, horen we het graag.’

Marqt wil groeien, maar alleen op ‘logische’ plekken, zegt Bolle. ‘Er moeten genoeg mensen wonen met dezelfde interesse en achtergrond. Vaak zijn dat wat hoger opgeleide mensen, al hebben we geconstateerd dat inkomen geen bepalende factor is.’ Tot nader order geen Marqt buiten de grote (studenten)steden dus. Volgend jaar staan vijf nieuwe winkels op stapel, met Utrecht als enige nieuwe stad. Hoeveel winkels hij uiteindelijk ambieert? Bolle schokschoudert. ‘Dat is het oude denken. Wat maakt het uit hoe groot je bent, hoeveel winkels je hebt? Onze enige missie is om meer mensen blij te maken.’ Ook interesse in cijfers is blijkbaar achterhaald. Meer dan 50 miljoen euro, minder dan 100 miljoen euro, dat is alles wat Bolle kwijt wil over de omzet. Maar die groeit lekker door, dat mogen we wel weten, ook in de bestaande winkels. De eerste winst wordt dit jaar voorzien, elke nieuwe winkel brengt zwarte cijfers naderbij.

Kipfilet

De crisis lijkt het Marqt-publiek niet naar de goedkopere Lidl te hebben gedreven. Er is wat concurrentie van enigszins vergelijkbare formules als EkoPlaza en Landmarkt, maar daarvoor is Bolle niet zo beducht. En dat de gewone supermarkten zich in het biologische assortiment beginnen te roeren, kan hij alleen maar toejuichen. Dat komt de efficiency van de sector ten goede, zodat de kosten van biologische producten omlaag kunnen. Neem biologische kipfilet. Daar betaal je nu nog een fortuin voor. Kost een hele biologische kip 15 euro per kilo, voor filet betaal je het dubbele. Dat komt doordat er geen biologische afzet is voor bijvoorbeeld de lever en het hart, die worden tegen gangbare prijzen verkocht. De filet moet dus de meerkosten van de biologische productie dragen.

Vooral tussen de gewone boodschappen – pindakaas, ketchup, dat soort zaken – zitten nog wel wat producten waarover Bolle niet tevreden is. In sommige gevallen gaat Marqt er dan zelf mee aan de slag. Zo wordt in samenspraak met tomatenboer Walter Abma uit Purmerend een verse ketchup ontwikkeld. En wat al de winkel uitvliegt, is de volgens Bolle de ‘onnavolgbaar lekkere’ pindasaus. Twee jaar heeft het gekost om die vrij van schadelijke E-nummers te krijgen, zoals de smaakversterker E621 die in veel voorverpakte hartige producten zit. Het is Bolle een doorn in het oog. Want tot op zekere hoogte kunnen mensen het schransen niet helpen. ‘Deze toevoeging schakelt de smaakverzadiging uit, zodat je die chips wilt blijven eten.’

Neem je de chips van Marqt, dan kun je het dus bij een beschaafd handje houden. Al moet je je van de op de verpakking gesuggereerde ambachtelijkheid niet al te veel voorstellen, waarschuwde consumentenprogramma De Keuringsdienst van Waarde afgelopen jaar. ‘Even kijken, staat het er nog op?’ Bolle pakt een zak uit het winkelrek, tuurt naar de tekst op de achterzijde. ‘Gebakken door Onyte’ valt daar te lezen. Misschien dat deze dame de machineknop heeft bediend, maar aan een frituurmandje heeft ze beslist niet staan schudden. Jammer, vindt Bolle. Hij heeft het er nog met de chipsbakker over gehad, maar blijkbaar heeft de marketingadviseur het gewonnen. ‘Het gaat erom transparant te zijn, eerlijk,’ vindt hij. ‘De traditionele voedingsindustrie zegt maar wat. Dat in de reclame nog steeds Italiaanse dames staan te roeren in een pan pastasaus vind ik onbegrijpelijk. Daarom voelen mensen zich belazerd. En terecht.’

Quirijn Bolle (39)

1994-2000

Bedrijfskunde Rijksuniversiteit Groningen

1996

Medeoprichter IT-bedrijf BoGa

2001

Kwaliteitsmanager Ahold

2002

Controller Ahold Latijns-Amerika

2004

Manager Ahold-dochter USFoodservice New York

2005

Oprichter en CEO Marqt

2011

Voorzitter raad van commissarissen, CEO-af

Wie vind jij dat de Social Enterprise Publieksawards moet winnen? Lees ook over de andere genomineerden. Weet je het al? Stem dan hier voor de Social Enterprise Publieksaward!










0 Reacties


Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

negentien + dertien =

Tags: ,

Lizanne Schipper
Lizanne Schipper
Lizanne Schipper belicht voor Juist maandelijks een interessant bedrijf. Schipper studeerde algemene letteren in Utrecht en specialiseerde zich in de Nederlandse en Franse letterkunde. Voor het laatste vak verbleef zij enige tijd in Parijs. Nu vis in het water in de wereld van personal en corporate finance, economie, bedrijfsleven en carrière.




Vorige artikel

Hoe Nederland zich al eeuwen op de kaart zet

Volgende artikel

5x films die je moet zien





Misschien vind je deze ook leuk


Volgende artikel

Hoe Nederland zich al eeuwen op de kaart zet

Van Mercator tot Blaeu, en van Hondius tot TomTom: de cartografische geschiedenis loopt over van Hollands glorie. Google...

13/08/2015