TomTom redt huwelijken

Archief / Bedrijf belicht / Verdien / 31/05/2017

 

Geen winkel die de navigatiekastjes van TomTom wilde verkopen na de lancering in 2004. Drie jaar later draaide het Amsterdamse bedrijf een miljardenomzet. Nieuwe gadgets hebben de toekomst. TomTom gets going again. 

Dit artikel komt uit Juist 36 (maart 2017)

Elf uur precies. Door de draaideur van het Amsterdamse hoofdkantoor van technologiebedrijf TomTom aan het IJ arriveren Corinne Vigreux en haar echtgenoot Harold Goddijn. Hij is CEO, zij directeur
consumentenproducten. Met energieke pas lopen ze naar de securitypoortjes, die al zijn ontsloten door een receptioniste in een getailleerd grijs jasje, witte bloes en zwierig gestrikte groene sjaal. Haar mannelijke collega snelt toe om de hoge glazen deur naar de hal met de liften open te houden.

Bezoekers kunnen zich bij de entree vergapen aan een uitstalling van de gadgets van TomTom: de bekende navigatiekastjes, hippe actiecameraatjes, sporthorloges. Een toegangspasje krijgen zij pas
aangereikt bij het verschijnen van de medewerker met wie zij een afspraak hebben. Geen ongeoorloofde
pottenkijkers. Vigreux en Goddijn schieten naar de vijfde etage waar zich hun werkkamers bevinden, groeten daar in het voorbijgaan collega’s die achter hun monitoren zitten, badend in de zon die weerkaatst op het IJ en aan de zuidkant op het Oosterdok.

Duizend man werken hier in Amsterdam, bijna vijftig nationaliteiten. TomTom koestert die diversiteit, zegt de Britse communicatiedirecteur Sebastian Mathews. ‘Een technologiebedrijf moet geen echo chamber zijn. Hoe meer stemmen, hoe waarschijnlijker dat je iets nieuws bedenkt.’ En dat is belangrijk, want na jaren van voorspoed taant de glans van TomToms paradepaardje. Het bedrijf verkoopt weliswaar nog altijd een paar miljoen navigatiekastjes per jaar, maar heeft nieuwe vondsten hard nodig om de resultaten op peil te houden.

Zoals het gps-sporthorloge dat TomTom in 2013 op de markt bracht. Vigreux heft haar pols. De elegante
Française, in paarse bloes met voilen mouwen, gaat nergens naartoe zonder haar kloeke roze sporthorloge. ‘Als ik hem niet om heb, raak ik in paniek. Ik ren twee keer per week, maar zonder horloge telt dat voor mijn gevoel niet.’ Of ze aan de tienduizend aanbevolen stappen per dag komt, waar ze precies is geweest, hoelang ze heeft geslapen – haar horloge boekstaaft al haar gangen. De verkoop loopt ietsje minder voorspoedig dan gehoopt, maar volgens Vigreux gaat het dit jaar los.

Hotel in Utrecht

Ruim vijftien jaar geleden lanceerden Vigreux en haar drie medeoprichters TomTom. De vier werkten
al veel langer samen bij voorganger Palmtop, maar zochten een swingender naam. Ze sloten zich dagen achtereen met hun Britse reclamebureau op in een hotel in Utrecht om iets te verzinnen. ‘We wilden per se geen technische naam. Eerst kwamen we op Tom, toen op TomTom. Zomaar. Vakgenoten vonden het raar. Het deed ze aan teddyberen denken, niet aan technologie.’

Vigreux ontmoette Harold Goddijn eind jaren tachtig, toen ze voor computerfabrikant Psion in Londen werkte. Als begin twintiger was ze de baas van de internationale salesafdeling. ‘Ik reisde in mijn eentje de hele wereld rond, geweldig.’ De samenwerking met de Nederlandse verkoper van de zakcomputers
haperde, en Goddijn wierp zich op als nieuwe distributeur. ‘Van het een kwam het ander,’ zegt Vigreux. Begin jaren negentig verhuisde ze naar Nederland. Ze sloot zich aan bij een paar vrienden van Goddijn die een softwarebedrijfje voor handcomputers aan het opzetten waren. Op de techniek na, deed zij alles: van de financiën tot HR en marketing.

Van haar kwam het idee om software te ontwikkelen voor losse navigatiekastjes in de auto. Tot dan toe bestond er alleen nog maar ingebouwde navigatie, een peperdure optie die was voorbehouden aan luxe automerken als BMW en Mercedes. ‘Ik dacht: dat wil iedereen in zijn auto.’ Ze vroegen de Nederlandse producent van digitale kaarten Tele Atlas om een licentie. Ruim tien jaar later zou TomTom bijna 3 miljard euro neertellen voor de overname van dezelfde kaartenmaker, maar aanvankelijk werden de plannen van de vier compagnons schamper ontvangen. ‘Niemand dacht dat we succes zouden hebben,’ aldus Vigreux.

Het begon met tamelijk rudimentaire software. Het geheugen was zo klein dat je de gegevens van slechts één stad kon laden. Op de kaart stond louter de route aangegeven, niet de eigen positie. Dat kwam pas later. Psion zag de productie van het apparaatje niet zitten. Dan maar zelf. Op de jaarlijkse computerbeurs Cebit in Hannover introduceerden de vier zakenpartners in 2004 het eerste navigatiekastje. ‘Dat zal ik nooit vergeten,’ zegt Vigreux. ‘Ze vonden het helemaal niks. Het kostte ons moeite om winkels te vinden die ons product wilden verkopen.’

Een marketingman van de Britse poot van elektronicaketen Dixons streek de hand over zijn hart. De jaren daarna explodeerde de wereldwijde verkoop. In 2007 draaide TomTom een omzet van 1,7 miljard euro. Sinds de beursgang in 2005 was de koers al twee keer over de kop gegaan. ‘De grootste IPO sinds World Online,’ zegt Vigreux trots.

Zware jaren

Na die eerste triomfen braken zware jaren aan. Met de aankoop van Tele Atlas stak TomTom zich stevig in de schulden, een dramatische koersval volgde. Een groot deel van de automobilisten was inmiddels van navigatie voorzien, Google en Apple begonnen kaartsoftware gratis weg te geven op de smartphone, de kredietcrisis gaf de genadeklap. Andere producten verzinnen – dat was de enige uitweg. Zoals het sporthorloge, maar ook een actiecamera voor hippe sporters, de TomTom Bandit.

Zomer vorig jaar maakte Vigreux vanuit een jeep nog een enerverend filmpje van haar man en twee zoons die op motoren door IJsland toerden. Ander nieuw hebbeding is de TomTom Curfer, een apparaatje dat gegevens over je rijstijl doorstuurt naar je smartphone. Meer een jongensding, vindt Vigreux. ‘In mijn team zie ik ze ermee in de weer, dan gaan ze hun rijgedrag vergelijken.’

Minstens zo belangrijk als die leuke gadgets zijn de producten voor zakelijke klanten, nu al goed voor bijna de helft van de omzet. Grote autoproducenten als Renault, Peugeot, Volkswagen en Daimler gebruiken TomTom-software voor hun ingebouwde navigatie. Daarnaast is het bedrijf Europa’s groot ste leverancier van software voor wagenparkbeheer, waarmee centraal de gangen van vrachtwagens, leasebakken en huurauto’s worden gevolgd. Spectaculair zijn de 3D-kaarten voor zelfrijdende auto’s die TomTom ontwikkelt. Deze software moet tot op 10 centimeter nauwkeurig de locatie van de auto kunnen bepalen en de kaart permanent verversen. TomTom gaat voor wereldwijd marktleiderschap.

Zwoegen

Voorlopig is het nog even zwoegen. De omzet bleef in 2016 naar het zich laat aanzien steken onder het miljard, aldus een omzetwaarschuwing in het najaar. Een overgangsjaar, zegt Vigreux. Bij de afdeling consumentenproducten moest ze 170 fte’s schrappen. Ze heeft ervoor gevochten om zo veel mogelijk van haar mensen elders in het concern onder te brengen, maar moest toch zestig medewerkers uitzwaaien. Tegelijkertijd gaat de zoektocht naar talent voort. ‘Goede mensen zijn lastig te vinden, en dat geldt echt niet alleen voor programmeurs.’ Gewilde starters worden binnengehaald met de belofte dat ze, bij goed presteren, al snel veel verantwoordelijkheid krijgen.

Wat helpt, is dat de oprichters allemaal nog bij het bedrijf werken, denkt Vigreux. ‘Wij gaan voor de lange termijn, dat is voelbaar in de cultuur. Dat we zware tijden hebben overleefd, is te danken aan het feit dat we bij elkaar zijn gebleven. Aan onze strategie hebben we nooit getwijfeld. We willen mensen helpen, manieren vinden om grote problemen op te lossen.

Dat is wat je als ondernemer doet.’ Welk groot probleem navigatie oplost? Daar hoeft Vigreux niet lang over na te denken. ‘Wij redden huwelijken.’ Ze krijgt nog altijd brieven binnen van dankbare stellen die niet langer kijven in de auto, maar ook van oudjes die weer durven te rijden. ‘Met de TomTom hebben we een revolutie in gang gezet. En dat willen we opnieuw doen, nu met navigatie voor zelfrijdende auto’s. Als stedelingen straks worden opgehaald door een elektrische huurauto, zijn er minder auto’s nodig, is het verkeer veiliger en vermindert de vervuiling.’

Haar ambities reiken verder. Mensen gezonder maken door er met leuke apparaatjes voor te zorgen dat ze meer sporten. Ze met inzet van big data beter laten eten, slapen. ‘Mensen willen langer leven. Toen ik jong was, sportten we wel een beetje uit plichtsgevoel, maar we gingen liever roken en drinken in de kroeg. Mijn kinderen zijn heel anders. Die wisselen trainingsprogramma’s uit in de sportschool.’

De edele bedoelingen van de TomTom-oprichters zijn blijkbaar opgemerkt. In november vorig jaar kregen zij alle vier een koninklijke onderscheiding. Een grote verrassing was dat. Enkele medewerkers plukten de vier uit een strategiemeeting en voerden ze in een boot mee naar een filmhuis in Amsterdam-Noord. Zeker een feestje voor hun 25-jarig jubileum, dacht Vigreux. Het begon te dagen toen ze burgemeester Eberhard van der Laan signaleerde en haar twee zoons. De één studeert in de Verenigde Staten, de ander in Canada. ‘Ik had ze in geen drie maanden gezien.’

TomTom is de laatste zelfstandige producent van consumentenelektronica in Europa, aldus Vigreux. Of die onafhankelijkheid blijft? ‘Zo lang we op eigen houtje onze doelen kunnen nastreven wel. Maar je weet nooit. We zijn beursgenoteerd, onze aandeelhouders hebben ook wat te zeggen.’ En die zijn niet vies van de koerspremie die zij doorgaans opstrijken bij een overname. Eind 2015 schoot de koers van TomTom kortstondig omhoog, na het bericht dat de drie grote Duitse autoproducenten de Finse concurrent Here overnamen. Prompt deden geruchten de ronde dat Google en Uber, beide bezig met de ontwikkeling van zelfrijdende auto’s, zouden azen op TomTom. Nog geen concrete avances. Voorlopig blijft TomTom Nederlands, met zicht op het in de winterzon glinsterende IJ.

Terug naar de begane grond. Een jonge vrouw met sluike blonde haren stapt de lift in, een kom tomatensoep in haar handen. Langs de kantine voert het naar de uitgang. Aan de zijkant een rij hoge blokken, het soort letters waarmee city-marketeers op het Museumplein hun liefde voor de stad etaleren:
I amsterdam. Hier hebben de letters bonte dessins, en wie een stap achteruit zet, leest: # Get Going.










0 Reacties


Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

drie + achttien =



Lizanne Schipper
Lizanne Schipper
Lizanne Schipper belicht voor Juist maandelijks een interessant bedrijf. Schipper studeerde algemene letteren in Utrecht en specialiseerde zich in de Nederlandse en Franse letterkunde. Voor het laatste vak verbleef zij enige tijd in Parijs. Nu vis in het water in de wereld van personal en corporate finance, economie, bedrijfsleven en carrière.




Vorige artikel

Een nieuw grootste reuzenrad ter wereld

Volgende artikel

De nieuwe Juist is uit!




Volgende artikel

Een nieuw grootste reuzenrad ter wereld

Sinds kort is China de nieuwe recordhouder in het bouwen van grote reuzenraden. In de provincie Shandong staat nu namelijk...

30/05/2017