Vrouw met moderne glazen bol

Archief / Onbekende internationale kopstukken / Verdien / 14/06/2017

Door: userjuist
 

Wonderkind, karate-expert en wereldberoemd computerwetenschapper. Toen eBay haar startup kocht was dat voor Kira Radinsky het begin. 

Dit artikel komt uit Juist 36

Tekst: Jan Franke
Illustratie: Kathryn Rathke

De geschiedenis herhaalt zich niet, maar rijmt wel.’ Met deze beroemde zin van Mark Twain begon de Israëlische Kira Radinsky (30) in 2012 het onderzoek dat haar wereldfaam bezorgde. De destijds 26-jarige computer wetenschapper werkte bij de onderzoeksafdeling van Microsoft aan software waarmee gebeurtenissen kunnen worden voorspeld aan de hand van patronen in grote hoeveelheden historische data op internet. Om de voorspellende kracht van hun algoritmes te illustreren, kozen Radinsky en haar Amerikaanse collega Eric Horvitz een voorbeeld: cholera. In 2012 verraste de plotselinge uitbraak van de ziekte op Cuba de autoriteiten en hulpdiensten compleet. De laatste keer dat cholera op deze schaal op het eiland uitbrak, was vele tientallen jaren geleden.

Maar Radinsky en haar collega hadden de cholerauitbraak op Cuba voorspeld, enkele maanden voordat deze plaatshad. Hun software had verband gelegd tussen gebeurtenissen die weinig met elkaar te maken leken te hebben. In 2011 kampte Cuba met droogte. Het regenseizoen van 2012 was juist zeer hevig, en daar kwam in oktober van dat jaar de orkaan Sandy bovenop. Delen van Cuba overstroomden en in de getroffen gebieden brak cholera uit.

De software analyseerde 150 jaar internationale nieuwsarchieven, encyclopedieën en andere historische en actuele onlinebronnen, en toonde aan dat de combinatie van droogte, hevige regen een jaar later, een orkaan en overstromingen in een arm land als Cuba tot cholera leidt. Een vermoeden van dit verband bestond al langer, maar het was nog niet gelukt het zo precies aan te tonen en de uitbraak te voorspellen. Jaarlijks sterven wereldwijd zo’n 100.000 mensen aan cholera – een snelle, hevige ziekte die wordt overgedragen via water.

Meer dan 50 procent van de onbehandelde slachtoffers overlijdt, maar als mensen onmiddellijk tegen uitdroging worden behandeld, daalt het sterftecijfer naar minder dan 1 procent. ‘Het melden van een plotseling stijgende kans op een cholera-uitbraak in zeer specifieke omstandigheden op basis van analyse van historische nieuwsberichten kan leiden tot proactieve methoden voor de distributie van schoon water in risicogebieden,’ schreef Radinsky in haar onderzoek. Die voorbereidingen waren in Cuba niet getroffen.

Succesratio

In de jaren erna zou Radinsky’s software meer opmerkelijke voorspellingen doen. Rellen in Turkije, Syrië en Egypte, veranderingen van de graanprijs op de wereldmarkt, genocidaal geweld in Sudan en
stijging van de prijs van Apple-producten na een aardbeving in Japan. Het systeem heeft een succesratio
van 70 tot 80 procent. De software is niet noodzakelijkerwijs beter in het voorspellen dan mensen, maar kan veel grotere hoeveelheden data verwerken en in die grote brij van informatie patronen ontdekken die wij niet zo snel kunnen zien. ‘In elke gebeurtenis, zelfs als deze unieke eigenschappen en omstandigheden bezit, zit een bepaald historisch patroon. Ik probeer met enorme hoeveelheden data modellen te bouwen die de toekomst kunnen voorspellen.’

Radinsky werd als klein meisje al getekend door grenzeloze ambitie, nieuwsgierigheid en werklust.
Geboren in 1986 in een Joods gezin in de Oekraiense hoofdstad Kiev, emigreerde ze op vierjarige leeftijd met moeder, tante en oma naar Israël. Haar ouders gingen vóór haar geboorte al uit elkaar. Ze groeide op in een huis met alleen vrouwen. Kira’s moeder, een wiskundige, had moeite om de eindjes in Israël aan elkaar te knopen. Ze was niet de enige. Begin jaren negentig, na de val van de Muur, emigreerden in korte tijd meer dan één miljoen Joden uit de voormalige Sovjet-Unie naar Israël. Na een uitreisverbod onder het communistische regime en de chaos na de val van de Muur, was het mogelijk om elders een toekomst op te bouwen. Voor Israël, met destijds een bevolking van ruim vier miljoen, betekende dit een demografische aardverschuiving. Iedereen moest inschikken.

Zwarte band

Terwijl veel van de Sovjet-immigranten net als Kira’s moeder hoogopgeleid waren, was er voor de meesten geen werk op niveau. Professoren veegden de straten. Het was niet ongewoon een taxichauffeur te treffen die een vermaard klassiek musicus of danser in Moskou was. Met verschillende baantjes zorgden haar moeder en tante, een computerwetenschapper, dat Kira kon meedoen aan buitenschoolse activiteiten. Op haar vijfde begon ze met karate. Uiteindelijk haalde ze een zwarte band en vertegenwoordigde jarenlang het universiteitsteam. Ze zat ook op ballet, piano en tennis. Buiten de reguliere schooluren volgde ze extra lessen scheikunde, natuurkunde en literatuur. Al snel konden haar moeder en tante haar niet meer verder helpen. Op 15-jarige leeftijd begon ze aan een studie computerwetenschappen aan de Technion, Israëls vermaarde technische universiteit.

Na enkele jaren studie en karate werd Radinsky opgeroepen voor het leger zoals vrijwel alle 18-jarige Israëlische mannen en vrouwen. Ze vervulde haar dienstplicht in een geheime elite-eenheid. In 2006 ontving ze met haar eenheid de prestigieuze Israel Defense Price voor belangrijke bijdragen aan de veiligheid van het land. De precieze aard van Radinsky’s werk zal waarschijnlijk altijd een staatsgeheim blijven. Het was de eerste in een lange lijst onderscheidingen. Na haar diensttijd keerde Radinsky terug naar de Technion voor een promotietraject voor uitzonderlijke talenten. Nog tijdens haar opleiding kreeg ze beurzen en prijzen van Facebook, Google en Yahoo voor haar onderzoek naar data miningnatural language processing en machine learning – deelgebieden die ze zou combineren in haar voorspellende software.

Het befaamde Massachusetts Institute of Technology plaatste haar in 2013 op de jaarlijkse lijst van belangrijkste personen in de technologie onder de 35. ‘Kira is een briljante onderzoeker met unieke vaardigheden die haar plek op de lijst rechtvaardigen,’ zei Shaul Markovitch, haar promotor aan de Technion-universiteit. ‘In haar proefschrift behandelde ze een probleem dat onoplosbaar leek met de middelen die tot onze beschikking stonden. Dat was bijzonder moedig.’ In 2014 was Radinsky een van veertien gekozen personen die de fakkel mochten aansteken op Israëls Onafhankelijkheidsdag – een van de belangrijkste onderscheidingen in het land. ‘Mijn moeder heeft mij altijd gestimuleerd en heeft altijd in mij geloofd. Toen ik als klein meisje bang was om met de grote mensen op de universiteit te studeren, vond zij dat ik moest doorzetten,’ zei ze.

Carrièreswitch

Juist in de periode dat haar wetenschappelijke verdiensten grote erkenning kregen, besloot Radinsky haar voorspellende software in te zetten om geld te verdienen. Samen met de Israëliër Yaron Zakai-Or richtte ze SalesPredict op. Op zoek naar nieuwe verkoopmogelijkheden gebruikt het bedrijf artificiële
intelligentie, taalanalyse en data mining. Opnieuw gaat het om het ontdekken van patronen in gigantische hoeveelheden data. Deze patronen zijn in potentie miljoenen waard voor verkoopafdelingen. Niet alleen kunnen ze laten zien welke klanten geïnteresseerd zijn in het kopen van meer producten, ook leggen ze onontdekte mogelijkheden en niet renderende verkoopstrategieën bloot.

Kritiek was er ook. Schendt dit soort software niet de privacy van nietsvermoedende mensen? Hoe weten we zeker dat grote bedrijven geen misbruik zullen maken van alle kennis die zij over klanten en concurrenten hebben? ‘De meeste ziekten in veel landen komen doordat er geen stabiele economie is. Als wij de economie kunnen helpen, kan dat een eerste stap zijn in het oplossen van andere problemen,’ verklaarde ze de carrièreswitch in de zakenkrant Globes. ‘Ik heb altijd gezegd dat ik de gezondheidszorg en de economie wil veranderen.’

Hoewel Radinsky succesvol was in het aantrekken van investeringskapitaal en meermalen verklaarde
zelf een groot bedrijf te willen opbouwen, kwam er juli vorig jaar nieuws dat ze niet had voorspeld. De Amerikaanse internetmarktplaats eBay kocht SalesPredict voor naar schatting 40 miljoen dollar. Radinsky was op slag multimiljonair. Opnieuw kwam ze in jaarlijstjes, ditmaal als ‘beste jonge ondernemer en ‘invloedrijkste vrouw in Israël’. Het sprookje is nog niet uit. EBay stelde haar na de overname aan als hoofd wetenschap en technologie van de Israëlische vestiging van het bedrijf, waar veel onderzoek en ontwikkeling voor het moederbedrijf worden gedaan. Ze is nog altijd als docent verbonden aan de Technion, en werkt met de Bill en Melinda Gates-stichting en andere goede doelen aan het voorkomen van ziektes en zelfmoorden. Allemaal op basis van de algoritmes en taalanalyse.

Wie zo veel heeft gedaan vóór haar dertigste, leeft in sneltreinvaart, maar er is altijd één constante geweest: haar echtgenoot Sagie Davidovich, die Kira kent sinds haar achtste. Net als zij emigreerde Davidovich, wiens Russische voornaam Sergej is, op jonge leeftijd uit de voormalige Sovjet-Unie én is hij een uiterst succesvolle jonge ondernemer. Radinsky noemt hem ‘een genie’. Davidovich schreef als kind al software en werd meermalen onderscheiden door de Israëlische luchtmacht voor zijn technologische vondsten. Een door hem opgericht internetbedrijf werd opgekocht door het Amerikaanse warenhuis Sears.

Nu werkt Davidovich aan complexe analyses van grote databases, net als zijn vrouw. Het echtpaar bespreekt vaak technologische ontwikkelingen, in hun continue zoektocht naar nieuwe ideeën. De vraag is meestal wie er het eerste mee aan de slag gaat. ‘Mijn passie is nog altijd om aan de mensheid wetenschappelijk bewezen methoden te geven die automatisch anticiperen op toekomstige gebeurtenissen, op basis van lessen uit het verleden,’ zei ze. ‘Over tien jaar, op mijn veertigste, hoop ik een mix te zijn tussen Bill Gates en Elon Musk.’










0 Reacties


Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

8 + zestien =

Tags:



Vorige artikel

De beste reisfoto's van het afgelopen jaar

Volgende artikel

Zo creëer jij een vrolijke zomertuin





Misschien vind je deze ook leuk


Volgende artikel

De beste reisfoto's van het afgelopen jaar

Fotografen van over de hele wereld sturen massaal hun mooiste reisfoto's in voor de National Geographic Travel Photographer...

13/06/2017