‘Koffie is een rijke schimmelbodem’

Archief / Verdien / 14/08/2017

 

Bij RotterZwam kweken ze oesterzammen op koffiedik in een voormalig tropisch zwemparadijs. Medeoprichter Siemen Cox legt uit hoe het werkt en waar ze naar toe werken. 

Dit artikel komt uit Juist 38. Lees onderaan dit stuk meer over de brand bij RotterZwam. 

Wie: Siemen Cox (42) en Mark Slegers (42) 
Van: RotterZwam
Wat: Oesterzwammen kweken op koffiedik
Waar: BlueCity in het voormalige zwemparadijs Tropicana in Rotterdam
Kosten: 1 kilo oesterzwammen kost 10 euro, een RotterZwam grow kit kost 13.50 euro
Groei: van 250 kilo oesterzwammen naar 1.000 tot 1.500 kilo per maand

Wat doen jullie?

‘Wij geloven in een samenleving waarin kringlopen gesloten zijn, waarin alle grondstof en worden gebruikt en voedsel lokaal wordt geproduceerd. Deze gedachte staat centraal in de blauwe economie waardoor we ons hebben laten inspireren. In een blauwe economie worden alle mogelijkheden van afval benut, daar hoort koffiedik ook bij. Koffie staat in de topdrie van meest verhandelde producten ter wereld. Dat levert bizar veel koffiedik op, alleen al in Rotterdam jaarlijks zo’n 5 tot 6 miljoen kilo. En koffie is een heel rijke schimmelbodem. Ideaal om onze eigen schimmel op te kweken: de Pleurotus ostreatus, de oesterzwam.’

Hoe doen jullie dat?

‘We krijgen hier koffiedik binnen van Rotterdamse horeca-ondernemers. Dat wordt vervolgens gemengd met grondstoffen als gemalen krijt en met uitgelopen zaadjes in zakken gedaan. Die zakken worden drie tot vier weken in een donkere warme omgeving opgehangen en daarna drie tot vier weken in een lichte warme omgeving tot er oesterzwammen uit groeien die kunnen worden geplukt. De oesterzwammen verkopen we. Zo gaan ze bijvoorbeeld terug naar een aantal bedrijven die koffiedik leveren. Een banketbakker hier om de hoek maakt er bitterballen van. Wanneer het substraat, de groeibodem, voor de zwammen is uitgewerkt, onderzoeken wij de mogelijkheid om er enzymen uit te winnen die kunnen worden gebruikt voor biobrandstof. Het restmateriaal kan als bodemversterker de grond in.’

Welk probleem lossen jullie op?

‘In het Westen gebruiken we grondstof en alsof we drie werelden moeten voorzien en verbruiken we 60 procent meer dan we kunnen laten teruggroeien. Als de westerse standaard voor iedereen in de wereld zou gelden, zouden alle grondstoffen in no time opraken. Hierdoor zouden uiteindelijk oorlogen kunnen ontstaan. Een van de oplossingen is minder vlees eten. Voor het produceren van 1 kilo rundvlees is ruim 15.000 liter drinkwater nodig. We moeten dus meer plantaardige eiwitbronnen gaan gebruiken voor onze dagelijkse voeding.

‘Met RotterZwam bieden we een mooi product waarin veel groene eiwitten zitten voor een groene prijs. Daarbij vertellen we ook een wist-je-dat-verhaal over negatieve effecten van de bio-industrie, maar consumenten moeten zelf de conclusie trekken dat het eten van dit soort eiwitten beter is voor het milieu en de gezondheid. Daarnaast geloven we in  CO-negatief zijn. Dat word je door CO te fixeren, door afval terug te stoppen in de bodem in plaats van het te verbranden. CO-neutraal is voor watjes. Wij zien onszelf als koploper en compenseren voor iemand die wel CO uitstoot.’

Met welke missie?

‘In de eerste plaats zien we onszelf als verhalenvertellers over duurzaamheid. Van ons inkomen komt 30 procent uit het kweken van paddestoelen en dat opent deuren naar allerlei andere zaken, zoals het organiseren van workshops. Zo kunnen we onze kennis delen met andere ondernemers. We zijn niet de eersten die zwammen op koffiedik kweken, maar de meeste bedrijven houden hun activiteiten liever voor zichzelf. Wij geloven niet in concurreren, wel in samenwerken.

‘Ondernemers van over de hele wereld komen hierheen om van ons te leren hoe ze oesterzwammen kunnen kweken op koffiedik. Zo hebben we bezoekers over de vloer gehad uit Chili, Denemarken, Engeland en Frankrijk. In de toekomst willen we ook e-learnings aanbieden, want zelfs ondernemers uit India hebben interesse en die kunnen niet voor alleen een workshop naar Nederland komen. We geloven heel erg in de kracht van open source. Wij hebben het pionierswerk gedaan, nu is het aan andere ondernemers om dit over te nemen.’

Is het bedrijf winstgevend?

‘We krijgen betaald voor het geven van die opleidingen en we verkopen grow kits waarmee mensen zelf zwammen kunnen kweken. Afgelopen jaar hebben we een omzet van 180.000 euro gedraaid en helaas geen winst gemaakt. Het jaar daarvoor was het bedrijf wel winstgevend, maar alle winst gaat weer terug in het bedrijf. Iedereen verdient nu het minimumloon. Uiteindelijk willen we de salarissen gaan normaliseren en meer werkgelegenheid creëren. Dat is ook een vorm van duurzaamheid, want het is beter om je producten hier te laten maken dan goedkoop produceren in China.’

Waar groeien de zwammen?

‘In het voormalige zwembad Tropicana in Rotterdam. In 2013 benaderde ik de eigenaar van Tropicana via LinkedIn, heb ik uitgelegd dat ik RotterZwam wilde beginnen in zijn pand en na tweeënhalve week kreeg ik de sleutel. Na het faillissement van de eigenaar deed onze investeerder het hoogste bod en kregen we het hele pand tot onze beschikking. Mijn zakenpartner Mark en ik kwamen tot de conclusie dat het gebouw als platform moest gaan fungeren. Daaruit is BlueCity  voortgekomen, een werkplek voor ondernemers die hun reststromen aan elkaar koppelen. Zo gebruiken wij het koffiedik van de Alohabar in het pand, en een ondernemer in plastic gebruikt ons plasticafval om daarvan producten te maken. Een algenkweker gebruikt ons CO voor het laten groeien van zijn algen en een houtbewerker maakt houtmeubelen van de meerpalen hier uit de Maas.

‘Zo bouwen we eigen ecosysteempjes. Om je bedrijf hier te mogen vestigen, moet je dus een blauwe ondernemer zijn. Eind maart zijn de eerste kantoren feestelijk geopend: circulaire kantoren gebouwd van 90 procent gerecycled materiaal. Zo hebben we drieduizend oude kozijnen opgekocht en verlichting hergebruikt. Het is wel een duurdere vorm van bouwen omdat je uiteindelijk belasting betaalt over arbeid en niet over grondstoffen. Dat is eigenlijk heel gek, het zou andersom moeten zijn.’

Toekomstplannen?

‘We willen onze grow kits ook in Duitsland gaan aanbieden en verder onderzoek doen naar het gebruik van enzymen. En we hebben het plan voor een zwamburger, een burger die volledig is gemaakt van plantaardige eiwitten. Maar dat is nog in conceptvorm. We zijn ook bezig met opschaling. Nu produceren we zo’n 250 kilo paddenstoelen per maand, dat moet 1.000 tot 1.500 kilo per maand worden. Dit willen we bereiken door mobiele kweekunits te maken van afgedankte containers. Die kunnen we neerzetten op braakliggend terrein, in een oude loods of hier op de Maas, dan maken we er gewoon een drijvende kwekerij van. Maar dat is nog een hele uitdaging, zowel voor de teamspirit als de coördinatie.’

Op 23 mei 2017 verwoestte een brand bij een andere ondernemer in BlueCity de mooie plannen van RotterZwam. Tachtig procent van het bedrijf is verloren gegaan. RotterZwam probeert er met financiële hulp weer bovenop te komen. Elke bijdrage is welkom. Wil je RotterZwam steunen en meehelpen om het bedrijf weer op te bouwen? Kijk hier wat je kunt doen. 










0 Reacties


Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *

14 − 12 =



Sanne Wolters
Sanne Wolters
Sanne Wolters is redacteur bij Elsevier Juist en schrijft stukjes voor de website én het blad.




Vorige artikel

De vijf leukste weekendtips!

Volgende artikel

Wandelpaden voor echte daredevils




Volgende artikel

De vijf leukste weekendtips!

Nog geen plannen voor aankomend weekend? Geen paniek, Juist verzamelde speciaal voor jou de vijf leukste weekendtips....

10/08/2017