• MARTIN-PARR-FOTOWEDSTRIJD-MEEDOEN
-Advertorial-

Natuurlijk Thüringen

Midden in het groene hart van Duitsland ligt de deelstaat Thüringen. Een regio vol natuur, historie en cultuur op slechts een halve dag rijden van Nederland. Je vindt hier een glooiend landschap waarin heuvels tot bijna 1000 meter hoogte worden afgewisseld door dalen, bossen, meren en stuwdammen.

De steden Erfurt, Weimar, Eisenach, Jena en Gotha liggen op een steenworp afstand van elkaar. Elk met een unieke sfeer maar ook één ding gemeen; een indrukwekkende historie. In deze steden treed je namelijk in de voetsporen van grote persoonlijkheden zoals Goethe, Bach en Luther. Thüringen biedt vele mogelijkheden voor een actieve vakantie. Wandelen en fietsen door Thüringen betekent op vele momenten uitzicht op een van de indrukwekkende burchten en romantische kastelen die zich bijna op iedere berg verheffen.

Wandelend of fietsend door een van de laatste oerbossen van Europa

In Thüringen vind je zeker zeven nationale natuurgebieden. Eén daarvan is zo bijzonder dat het geregistreerd staat op de UNESCO lijst voor wereldnatuurerfgoed. Nationaal Park Hainich is een van de laatste grote, Europese beukenbossen. Een oerbos waar de natuur ongehinderd haar gang kan gaan. Hier kun je zien hoe de natuur er in het Midden-Europa aan het begin van onze tijdstelling uit zag. Reusachtige bomen die generaties overleefd hebben overschaduwen jongere aanwas. En aan hun voeten liggen exemplaren die de tijd niet hebben overleefd, begroeid met bijzondere mos- en paddenstoelensoorten. De oplettende wandelaar ontdekt onderweg zeldzame plant-, boom- en misschien wel diersoorten. Een wilde kat bijvoorbeeld, al is de kans dat je deze bijzonder schuwe dieren spot bijzonder klein. Tenzij je naar Wildkatzendorf Hütscheroda gaat waar een groep leeft in een omheind gebied van ruim 500 m2. Een andere bijzondere attractie in Nationaal Park Hainich is het boomkronenpad. Zoals de naam al zegt torent dit 500 meter lange pad boven de toppen van de bomen uit. Of kies voor een van educatieve belevenispaden, ook leuk voor kinderen vanwege de informatiepunten onderweg. Voor wie grotere delen van het natuurgebied wil ontdekken lopen er diverse wandel- en fietspaden door het park, zowel voor de sportieve als recreatieve natuurliefhebber.

Aan het eind wacht een heerlijk glas lokale wijn

Thüringen is een fietsparadijs met oneindig veel routeopties. Ze geven je de mogelijkheid om vele kanten van de regio te ontdekken. Onderweg passeer je diverse landschappen, pittoreske dorpjes met typisch Duitse vakwerkhuizen en steden met gezellige centra. Neem de Saale fietsroute, waarvan 180 kilometer (van de in totaal ruim 400) door Thüringen loopt. Volg je deze route dan steek je Thüringen over van zuid naar noord. Het Thüringen deel van de route, vernoemt naar rivier de Saale, heeft zijn startpunt aan de oevers van diezelfde rivier, midden in het Thüringer leisteengebergte. Een gebied dat bekend staat om de gigantische stuwmeren zoals het Bleiloch reservoir, het grootste van Duitsland. Het bergachtige landschap in combinatie met de stuwmeren staat garant voor spectaculaire uitzichten onderweg.

Als je het meest bergachtige gebied verlaat wordt de route geschikter voor de meer recreatieve fietser en rijd je het schitterende Saale dal in. Dit is een regio die kan pronken met vele romantische kastelen. Zoals het barokke slot Heidecksburg bij Rudolstadt of de middeleeuwse burcht Leuchtenburg. Iets noordelijker bereik je Jena, een van de grootste steden langs de Saale. Die stad zou zo maar eens een belletje kunnen doen rinkelen. Hier staan namelijk de wereldberoemde fabrieken van Zeiss, producent van met name lenzen voor onder andere verrekijkers en fotocamera’s. Naar oprichter Carl Zeiss is ook het planetarium van Jena vernoemd. Dit planetarium staat er al bijna 100 jaar en is daarmee het oudste ter wereld. Het is nog steeds in gebruik en in de koepel bekijk je er de mooiste panorama video’s die je bijvoorbeeld meenemen naar de wereld van sterren en planeten. Net boven Jena passeer je de misschien wel mooist gelegen kastelen op de route. De drie kastelen die samen de Dornburger Kastelen vormen, worden ook wel het balkon van Thüringen genoemd. Ze kijken uit op het Saale dal en de wijngaarden van dit gebied. Een ideale plek om je fietstocht te eindigen dus. Met een welverdiend glaasje wijn geproduceerd door een van de lokale wijnboeren.

Tafelen in Thüringen

Wandelen, fietsen, actief bezig zijn in de natuur; dat maakt hongerig en dorstig. Het meest voor de hand liggend in Duitsland is om jezelf na een lange dag te belonen met een ijskoud biertje en een heerlijke braadworst. Dat treft, in Thüringen nemen ze de braadworst erg serieus! Een echte Thüringer rostbratwurst is gekruid met marjolein, knoflook en karwijzaad en wordt bereid op een houtskool gril. Houd alleen één belangrijk voorschrift goed in gedachten: een Thüringer rostbratwurst eet je nooit met ketchup! Neem er een beetje mosterd bij. Lokale mosterd uiteraard want ook dat is een specialiteit. Van de mosterdmolen van Kleinhettstedt bijvoorbeeld, iets ten zuiden van Weimar. Hier wordt al sinds de 16e eeuw op ambachtelijke wijze mosterd gemaakt. De braadworst gaat uiteraard perfect samen met een heerlijk glas bier. Thüringen kent een lange biertraditie en vele lokale brouwers. Hun huizen herken je aan één of twee gaten boven de deur. Zat daar een bosje stro in dan was er vers gebrouwen bier te koop, waren de gaten leeg dan was het brouwproces nog in volle gang. Geen bierliefhebber? Drink dan een glaasje wijn afkomstig van een van de wijnhuizen uit de Saale-Unstrut wijnregio of een van de vele, lokale kruidenlikeuren.

Thüringen heeft meer culinaire producten die lokaal gemaakt worden. Zo staat de Eichsfeld regio in het noordwesten bekend om zijn gedroogde-worstspecialiteiten. Er wordt veel gebruik gemaakt van verse kruiden, vaak afkomstig uit eigen tuin. Als je meer een zoetekauw bent moet je in Erfurt zijn. Op de bekende Krämerbrücke om precies te zijn, waar ze bij Goldhelm alle chocolade met de hand maken. Van bonbon tot chocolade pasta en van truffels tot cake; je koopt het in hun oudste winkeltje op de brug of proeft het in het café er net achter.

Ga je aan tafel in Thüringen dan kan het zijn dat niet alleen het eten en drinken een lokaal stempel dragen. Je zou je wijn of water zomaar eens uit een regionaal geproduceerd glas kunnen drinken. In het Thüringer Woud wordt namelijk het Waldglass gemaakt. Je herkent het aan de typische, groene kleur en ingesloten luchtbubbels. Misschien eet je wel van een bord gemaakt in een van de ongeveer twintig porseleinfabrieken. De porseleintraditie gaat meer dan 250 jaar terug. Kahla, uit de gelijknamige plaats net onder Jena, is tegenwoordig de bekendste producent. Tafelen in Thüringen, het is een belevenis op zich.

Langs de voormalig Oost-Duitse grens

Ruim 760 kilometer van de voormalige grens tussen Oost- en West-Duitsland liep door Thüringen. De grensstrook was jarenlang een verboden gebied en op de meeste plekken tien kilometer breed. Deze strook met zijn prikkeldraad, wachttorens en landmijnen belemmerde vele families en vrienden in hun contacten maar gaf de natuur dertig jaar lang een bijzondere kans tot ongestoorde ontwikkeling. Zo ontstond de ‘Groene Strook’.
'De voormalige grens heeft zich tot een lange keten in elkaar vervlochten biotopen ontwikkeld'
Hier ontwikkelden zich unieke struik- en bospartijen, moerassen en heidevelden met elk hun specifieke flora en fauna. De voormalige grens heeft zich zo tot een lange keten in elkaar vervlochten biotopen ontwikkeld. Loop of fiets zelf de gemarkeerde routes die leiden door Zuid-Harz, Eichsfeld, de Thüringer Rhön, het Thüringer Woud of het Thüringer leisteengebergte. Plan onderweg een stop bij een van de musea of monumenten ter nagedachtenis aan deze periode. De voormalig Amerikaanse basis Point Alpha vlakbij bij Geisa bijvoorbeeld. Begin jaren 50 kozen de Amerikanen voor deze plek vanwege de strategische ligging op een 400 meter bergrug. Een gedenkplaats en tentoonstelling herinneren tegenwoordig aan de tijd van de Koude Oorlog.

Kunstzinnig Thüringen

Thüringen kent vele banden met de wereldgeschiedenis. Zo speelde de regio een belangrijke rol in de levens van grootheden zoals Luther, Bach en Goethe. Maar ook een van de bekendste architectuur- en kunststromingen vindt zijn oorsprong in Thüringen. Het was in 1919 (in 2019 dus precies 100 jaar geleden) dat de Duitse architect Walter Gropius in Weimar de ‘Staatliches Bauhaus’ oprichtte, waarvandaan het uitgroeide tot de meest invloedrijke kunstschool van de 20e eeuw. Het was opvallend genoeg de periode na de Eerste Wereldoorlog die aan de wieg stond van het Bauhaus. In de vorm van de Weimar Republiek had Duitsland net zijn eerste democratie verwelkomd. Dit klimaat stimuleerde vrij denken en de experimentele Bauhaus school paste perfect in die tijdsgeest. De studenten van de Bauhaus school ontwierpen gebouwen, meubels en gebruiksvoorwerpen die opvielen vanwege hun eenvoudige vormen, strakke lijnen en (multi)functionaliteit. Veel van de ontwerpen uit die tijd zijn uitgegroeid tot design klassiekers die terug te vinden zijn in vele hedendaagse woonkamers.

Vanwege de grote invloed van de stroming plaatste UNESCO de Bauhaus locaties in Weimar op zijn werelderfgoedlijst. Hieronder vallen de Weimar Bauhaus universiteit, het Bauhaus Museum, Haus Hohe Pappeln en Haus Am Horn. Deze laatste locatie is een modelhuis dat in 1923 werd gebouwd voor de Bauhaus tentoonstelling als een prototype van ‘het nieuwe wonen’. Alle kamers zijn klein, hebben een vastgestelde functie en zijn ingedeeld rondom een centrale woonkamer. Het huis had een van de eerste inbouwkeukens, centrale verwarming en inbouwkasten. Van maart tot en met oktober kun je drie dagen per week een kijkje nemen. Of kies voor een wandeltour door Weimar begeleid door studenten van de vermaarde universiteit langs de verschillende Bauhaus locaties.